BA

Welsh / Geography

Key Facts

Code LQ75
  • Typical A-level offer

    BBB with B in Geography, ABB without Geography. B in Welsh 1st or 2nd Language

  • Course Length

    3 Years

Further details on entry requirements

Apply Now

Wrth ddewis astudio’r radd gyfun BA Cymraeg a Daearyddiaeth ym Mhrifysgol Aberystwyth byddi’n rhannu dy amser rhwng dwy adran uchel iawn eu bri. Adran y Gymraeg yw’r adran hynaf a’r fwyaf o’i bath y byd. Mae’n gartref i gymuned frwdfrydig o fyfyrwyr ac ymchwilwyr sy’n rhannu’r nod o hybu dealltwriaeth ehangach o’r iaith Gymraeg, ei hanes, ei llenyddiaeth a’i lle yn y byd cyfoes. Mae’r staff sy’n dysgu ar y cwrs yn arbenigwyr mewn meysydd amrywiol ac o ganlyniad byddi’n gallu dewis o blith amrywiaeth eang o bynciau sy’n dy ddiddori.

Mae Adran Daearyddiaeth a Gwyddorau Daear y Brifysgol hefyd yn un o’r adrannau mwyaf ei maint, a’r mwyaf byrlymus o’i bath ym Mhrydain. Mae adnoddau gwych ar gyfer dysgu ac addysgu yn yr adran – sy’n berffaith i dy helpu i gael y canlyniadau gorau posibl ac i archwilio meysydd newydd a chyffrous. Mae Daearyddwyr yn astudio’r prosesau dynol a ffisegol sy’n ffurfio’r ddaear, a’r materion gwleidyddol ac amgylcheddol a gwyd yn sgîl rhyngweithio rhwng pobl a’r ddaear, ac o ddewis Aberystwyth byddi’n dewis un o’r mannau gorau posib i astudio Daearyddiaeth.

Department of Welsh and Celtic Studies: 100% student satisfaction (NSS 2016)

100% of undergraduates from the Department of Welsh and Celtic Studies who graduated in 2015 were in employment or further education six months after graduating (DLHE 2015)

Department of Geography and Earth Sciences: 95% student satisfaction (NSS 2016)

95% of undergraduates from the Department of Geography and Earth Sciences who graduated in 2015 were in employment or further education six months after graduating (DLHE 2015)

  • Overview
  • Modules
  • Employability
  • Teaching & Learning

Overview

Mae safon ymchwil ac addysgu Adran y Gymraeg gyda’r uchaf posib. Fel adran rydym yn cynnal safonau sy’n gyson uchel ac yn cyflwyno cyrsiau deniadol, diddorol a pherthnasol i’n ffordd o weld Cymru a’r byd drwy’r Gymraeg. Yn ystod dy gyfnod yn fyfyriwr gyda ni byddi’n cael dewis o amrywiaeth helaeth o fodiwlau sy’n rhychwantu ystod eang o ddiddordebau ac yn dod yn rhan naturiol o’r bwrlwm sy’n gysylltiedig â’r Adran. Cei dy ddysgu gan arbenigwyr sydd yn arloesi yn eu maes a byddi’n dilyn cwrs cyffrous a heriol.

Wrth ddilyn elfen Ddaearyddiaeth y radd hon byddi’n profi amrywiaeth y ddisgyblaeth ar draws y prosesau ffisegol a dynol sy’n llunio tirweddau a lleoedd ledled y byd. Byddi hefyd yn astudio’r materion gwleidyddol ac amgylcheddol sy’n codi yn sgîl perthynas dyn â’r ddaear. Defnyddir enghreifftiau o bedwar ban byd, ond mae llawer o’r modiwlau’n canolbwyntio’n benodol ar Gymru ac ar ei daearyddiaeth a’i hamgylchedd.

Mae’r angen i ystyried materion daearyddiaeth ffisegol a dynol fel pynciau cysylltiedig, yn hytrach nac ar wahân, yn dod yn fwyfwy pwysig yn y byd sydd ohoni. I gynllunio ar gyfer effeithiau daeargrynfeydd mae angen deall y prosesau ffisegol a’r ystyriaethau dynol. Mae cynllunio ar gyfer adnoddau dŵr y dyfodol yn gofyn am ddealltwriaeth o hydroleg ac o wleidyddiaeth. Mae dadl a her newid hinsawdd yn gofyn am ddealltwriaeth o’r atmosffer a’r economi. Bydd y cwrs yn dy baratoi am yrfaoedd ym maes daearyddiaeth a’r amgylchedd sydd yn gofyn am ddealltwriaeth a sgiliau eang a hynny drwy gyfrwng y Gymraeg mewn byd amlieithog.

Pam Astudio Cymraeg a Daearyddiaeth ym Mhrifysgol Aberystwyth?

Byth oddi ar sefydlu y Coleg yn Aberystwyth yn 1872, bu Adran y Gymraeg yn cyfrannu’n loyw i ddysg a bywyd diwylliannol y genedl, ym meysydd llenyddiaeth a’r cyfryngau eraill, addysg, gwleidyddiaeth a newyddiaduraeth. Bu nifer o ysgolheigion a llenorion mwyaf nodedig Cymru yn dysgu ac yn astudio yma.

Mae cymuned glos a chyfeillgar iawn yn Adran y Gymraeg ac mae’r staff yn ymfalchïo yn eu perthynas â’i myfyrwyr. Byddi’n cael dy ddysgu yma gan staff sy’n arloesi yn eu meysydd. Yn ôl y Fframwaith Rhagoriaeth Ymchwil diwethaf (2014), cafodd 90% o ymchwil yr adran ei graddio fel ymchwil a gydnabyddir yn rhyngwladol. Yn ogystal â hwn, cafodd hanner o’r holl ymchwil o’r adran cael ei dosbarthu yn rhagorol yn rhyngwladol a chwarter gyda’r gorau yn y byd. Wrth astudio yma byddi’n dyfnhau dy ddealltwriaeth o’r iaith, ei llenyddiaeth gyfoethog, a’i diwylliant. Yn Aberystwyth, mae’n anodd dianc o’r bwrlwm Cymraeg a Chymreig ac mae hynny yn fantais fawr i’r myfyrwyr sy’n dewis astudio Cymraeg fel pwnc.

Mae Aberystwyth yn lleoliad gwych i astudio Daearyddiaeth – rhwng y môr a’r mynydd ar arfodir hardd Ceredigion. Mae’r adran yn gartref i labordai ac ystafelloedd cyfrifiadurol o’r radd flaenaf ac fel rhan o’r cwrs bydd myfyrwyr yn gwneud gwaith maes dwys ac yn cael cyfle i deithio. Yn yr asesiad Fframwaith Rhagoriaeth Ymchwil diweddaraf yn 2014, cafodd ADGD ei enwi fel yr adran Ddaearyddiaeth gorau yng Nghymru, gyda 78% o'r ymchwil yn cael ei gydnabod fel rhagorol yn rhyngwladol. Mae’r adran hefyd yn y pymtheg uchaf o adrannau Daearyddiaeth y yn Deyrnas Unedig o ran pŵer ymchwil, sy'n mesur o ansawdd yr ymchwil, yn ogystal ag y nifer y staff sy'n ymchwilio o fewn yr adran.

Mae mwy na 30 o staff darlithio yn yr Adran, felly gallwn ddysgu ystod anferth o fodiwlau arbenigol ar draws amrywiaeth eang o bynciau: o newid yn yr hinsawdd, sut mae ffrwydradau llosgfynyddoedd yn effeithio ar yr amgylchedd, y tueddiadau cyfoes mewn geoberyglon, diflaniad nifer fawr o rywogaethau, gwyddoniaeth fforensig, cynaliadwyedd trefol, datblygu rhanbarthau, a dyfodol y genedl-wladwriaeth. Mae cynlluniau gradd yr adran yn gyson yn ennyn lefel uchel o foddhad myfyrwyr sy’n cael ei gydnabod yn Arolwg Cenedlaethol Blynyddol y Myfyrwyr. Dros y pum mlynedd diwethaf rydym wedi ennill y raddfa gyffredinol uchaf am foddhad myfyrwyr am ein cynlluniau gradd.

Mae gennym fantais fawr arall yn Aberystwyth gan mai dyma gartref Llyfrgell Genedlaethol Cymru, sydd yn llyfrgell hawlfraint. Dim ond pum llyfrgell hawlfraint a geir ledled Prydain, a’n Llyfrgell Genedlaethol ni yw un ohonynt. Mae’n dal mwy na 6 miliwn o lyfrau, mapiau a phrintiadau. Mae’r Ganolfan Uwchefrydiau Cymreig a Cheltaidd hefyd wrth law. Trwy ddewis dod yma i Aberystwyth byddi hefyd yn dod yn ran o fwrlwm o ddarlithoedd cyhoeddus, lansiadau, perfformiadau a sgyrsiau sy’n digwydd yn gyson trwy’r flwyddyn yr yr Adran ei hun a’r tu hwnt.

Our Staff

All academic staff in the Department of Welsh and Celtic Studies are research active scholars and experts in their chosen fields of study, including the study of languages and literatures as well as creative writing.

Department of Geography and Earth Science: lecturers are all qualified to PhD level or working towards a PhD.

Modules

Please note: The modules listed below are those currently intended for delivery during the next academic year and may be subject to change. They are included here to give an indication of how the course is structured.

Employability

Rhagolygon Gyrfa

Mae graddedigion Adran y Gymraeg yn mynd ymlaen i swyddi ardderchog. Mae llawer yn mynd ymlaen i fyd addysg, tra bo’r cyfryngau Cymraeg yn denu llawer i berfformio, gweinyddu a chynhyrchu. Aiff rhai o raddedigion yr adran i weithio mewn meysydd fel gwaith cymdeithasol a’r gyfraith. Yn sgil Deddf yr Iaith Gymraeg a sefydlu’r Cynulliad Cenedlaethol cynyddodd y galw am weision sifil sy’n medru’r Gymraeg, ac am bobl i gyfieithu ac i weinyddu mewn sawl cylch. Mae graddedigion yr adran hefyd yn cael swyddi mewn amrywiaeth eang o feysydd eraill fel cyhoeddi llyfrau, y diwydiant twristiaeth, masnach a’r heddlu. Bydd y sgiliau ymchwilio a dadansoddi y byddi wedi eu datblygu dros gyfnod dy gwrs gradd hefyd yn sail cadarn i astudio’n uwchraddedig ac am yrfa yn y byd academaidd.

Er mwyn iti ddarganfod y llwybr gyrfa gorau i ti, byddi’n cael cynghorydd pwnc benodol yn yr Adran Daearyddiaeth a Gwyddorau Daear a fydd yn dy gynorthwyo i lunio Cynllun Datblygu Personol. Bydd y broses hon yn dy annog i ystyried beth wyt ti’n ei ddysgu a beth hoffet ti ei wneud yn y dyfodol fel bod dy holl ddewisiadau academaidd yn dy yrru i gyfeiriad dy yrfa yn y dyfodol. 

Mae daearyddwyr yn cael eu cyflogi mewn amrywiaeth eang o broffesiynau, yng Nghymru a thu hwnt. Mae graddedigion yr Adran Daearyddiaeth a Gwyddorau Daear yn gweithio i Lywodraeth Cynulliad Cymru, Cyngor Cefn Gwlad Cymru, Asiantaeth yr Amgylchedd, awdurdodau lleol, elusennau a chyrff yn y sector gwirfoddol, a chwmnïau preifat, ac fel ymgynghorwyr amgylcheddol, athrawon, cynllunwyr a swyddogion datblygu economaidd, ymhlith llawer o swyddi eraill.

Sgiliau Trosglwyddadwy 

Bydd astudio am radd mewn Cymraeg a Daearyddiaeth yn dy arfogi ag amrywiaeth eang o sgiliau trosglwyddadwy sydd yn werthfawr iawn i gyflogwyr. Mae’r rhain yn cynnwys:
• ymchwilio a dadansoddi data
• meddwl yn greadigol a datrys problemau’n effeithlon
• gallu gweithio’n annibynnol
• trefnu a rheoli amser, gan gynnwys y gallu i gwrdd â therfynau amser cyfyng
• mynegi syniadau a chyfathrebu gwybodaeth yn glir a threfnus, ar lafar ac yn ysgrifenedig
• hunan-gymhelliant a hunan-ddibyniaeth
• gwaith tîm, gallu trafod cysyniadau mewn grwpiau, gan drafod amrywiol syniadau a dod i gytundeb
• sgiliau technoleg gwybodaeth

Blwyddyn Mewn Gwaith 

Mae’r Brifysgol yn rhedeg cynllun Blwyddyn mewn Gwaith, sy’n cynnig cyfle arbennig i fyfyriwr israddedig gymryd blwyddyn allan rhwng ail a thrydedd blwyddyn y cwrs er mwyn gweithio i sefydliad yn y Deyrnas Gyfunol neu dramor. Mae’r cynllun yn rhoi profiad gwerthfawr a buddiol i fyfyrwyr, yn bersonol ac yn broffesiynol, a gall dy helpu i sefyll allan mewn marchnad waith gystadleuol iawn. Gall Gwasanaeth Gyrfaoedd y Brifysgol dy helpu i ystyried dy opsiynau a dod o hyd i leoliad gwaith addas.

GO Wales

Gweinyddir GO Wales gan Wasanaeth Gyrfaoedd y Brifysgol, sy’n gweithio gyda busnesau lleol er mwyn creu lleoliadau gwaith cyflogedig dros gyfnod o ychydig wythnosau ar gyfer myfyrwyr. Mae’n rhoi’r cyfle iti ennill profiad gwaith gwerthfawr a fydd yn cyfoethogi dy CV ac yn dy wneud yn fwy atyniadol i ddarpar gyflogwyr.

Teaching & Learning

Beth fyddi’n di’n ei ddysgu?

Mae Adran y Gymraeg yn cynnig nifer o fodiwlau yn y flwyddyn gyntaf sy’n cynnwys arolwg o rai o uchafbwyntiau ein llên o’r chweched ganrif hyd at y bedwaredd ganrif ar bymtheg. Byddi’n cael cyflwyniad beirniadol i ryddiaith a barddoniaeth ddiweddar wrth ddilyn y modiwlau hyn.

Mae cyfres o ddarlithoedd ar wahanol agweddau ar hanes a thafodieithoedd y Gymraeg ar gael i fyfyrwyr iaith gyntaf yn y flwyddyn gyntaf, tra bydd myfyrwyr ail iaith yn cael cyfres o seminarau iaith. Mae’r modiwl ar gyfryngau diwylliant yn un poblogaidd arall, sy’n olrhain y gwahanol gyfryngau a ddefnyddiwyd i drosglwyddo diwylliant yng Nghymru.

Yn ystod dy ail a dy drydedd flwyddyn, bydd dewis eang iawn o fodiwlau gen ti. Bydd y myfyrwyr iaith gyntaf ac ail iaith yn dewis o’r un modiwlau bellach. Mae’r modiwlau hynny’n cynnwys pethau mor amrywiol ag ‘Ysgrifennu Creadigol’, ‘Llên Gwerin Hen a Chyfoes’; ‘Barddoniaeth Gymraeg Ddiweddar’ a ‘Hanes a Hanfodion Beirniadaeth Lenyddol’. Cei gyfle i ddewis a dethol modiwlau sydd o ddiddordeb penodol iti, neu ddewis rhai mwy galwedigaethol eu natur.

Mae elfen ddaearyddol y cwrs hwn yn cynnig cyfuniad o fodiwlau Daearyddiaeth Ddynol a Ffisegol sy’n cwmpasu pob agwedd ar y ddisgyblaeth. Byddi’n astudio materion cyfoes a pherthnasol yn amrywio o’r lleol i’r rhyngwladol. Byddi’n profi cyffro dysgu am y byd ffisegol a dynol nid yn unig mewn darlithoedd ond hefyd trwy gyfrwng darpariaeth ddysgu sydd ymhlith y mwyaf arloesol yn y Deyrnas Gyfunol.

Modiwl ‘Tiwtorial Daearyddiaeth’ yw modiwl craidd blwyddyn gyntaf y cwrs ac yna cei ddewis o blith modiwlau megis ‘Pobl a Lle’, ‘Cefn Gwlad a’r Ddinas’, neu ‘Amgylcheddau Gwyneb y Ddaear’. Yn yr ail a’r drydedd flwyddyn, astudir y modiwlau craidd ‘Gwaith Maes Daearyddiaeth’ a ‘Tiwtorial Daearyddiaeth Rhan 2’. Mae nifer o fodiwlau dewisol cyfrwng Cymraeg arbenigol ar gael hefyd, gan gynnwys ‘Geomorffoleg Afonol’ ‘Hanes Amgylcheddol’, ‘Daearyddiaethau Cenedlaetholdeb’ a ‘Adnoddau Dŵr a Hydroleg Bydol’.

Sut y byddi’n cael dy ddysgu?

Yn Adran y Gymraeg gwneir y dysgu trwy gyfuniad o ddarlithoedd traddodiadol, seminarau a dulliau dysgu arloesol eraill. Mae awyrgylch fwy anffurfiol yn y seminarau, er mwyn meithrin trafodaeth fwy agored. Mae gwaith y myfyrwyr yn cael ei asesu drwy arholiadau, drwy asesu cyson, a thrwy osod a marcio traethodau ac ymarferion.

Yn yr Adran Daearyddiaeth a Gwyddorau Daear, cei dy ddysgu drwy gyfrwng darlithoedd, seminarau, sesiynau tiwtorial, dosbarthiadau ymarferol, cyrsiau maes ac arolygu unigol, a chei dy asesu drwy gyfuniad o arholiadau ffurfiol a gwaith cwrs, gan gynnwys traethodau, adroddiadau a chyflwyniadau. Byddi hefyd yn cael dy asesu am waith fel dylunio gwefan, rhoi cyflwyniadau, cynnal arbrofion, ac ymchwilio i dy brosiect unigol dy hun.

Byddi’n mynd ar daith faes ragarweiniol ar ddechrau’r flwyddyn gyntaf, sy’n ymweld â nifer o fannau yn ardal Aberystwyth, ac sy’n cyflwyno rhai o’r prif faterion y byddi’n eu trafod yn ystod y flwyddyn. Mae hefyd yn ffordd wych o ddod i nabod y myfyrwyr eraill ar dy gwrs. Tiwtor Personol / Academaidd Bydd tiwtor personol yn cael ei ddynodi i ti am y cwrs gradd cyfan, ac fe fydd yn gallu dy helpu os bydd gen ti broblemau neu ymholiadau, boed rheiny’n faterion academaidd neu bersonol. Mae croeso i ti gysylltu â dy diwtor personol ar unrhyw adeg os byddi angen cymorth.

Entry Requirements

A Levels BBB with B in Geography, ABB without Geography. B in Welsh 1st or 2nd Language

GCSE requirements (grade C min):
English or Welsh, Mathematics

BTEC National Diploma:
DMM-DDM with specified subject and B in A level Welsh 1st or 2nd Language

International Students

International Baccalaureate:
28-30 points overall with 4-5 points in Geography at Higher Level and B in A level Welsh 1st or 2nd Language

European Baccalaureate:
65-75% overall with 70% in specified subject and B in A level Welsh 1st or 2nd Language

Back to the top